عباس قديانى

289

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

هم به پايان رسيده بود ، لشكريان مجاهد مسلمان را جمع كرد و سعد بن ابى وقاص را در آغاز سال چهاردهم هجرت به سرپرستى 30 هزار سپاه عازم ايران نمود . در صحراى قادسيه اردوى اسلام تشكيل شد ، رستم فرخزاد نيز با 130 هزار سپاه در برابر عرب تجهيز شد . طرفين چهار ماه جنگ را آغاز نكردند تا در رمضان سال چهاردهم مدت چهار روز جنگ سختى درگرفت . رستم در اين ميان كشته شد و لشكر ايران در هم شكست و درفش كاويانى به دست اعراب افتاد . سعد از فرات گذشته تا نزديكى دجله پيش آمد و به مداين حمله برد ، يزدگرد فرار كرد و اعراب بر سلوكيه و تيسفون دست يافتند و غنايم و خزاين نفيس دربار ساسانى به دست آنها افتاد . جنگ كرنال در سال 1151 ه . ق . قواى نادر ( 80 تا 100 هزار نفر ) از خيبر و رود سند گذشتند و پيشاور و كشمير و پنجاب و لاهور را فتح كردند . در محل كرنال بين لاهور و دهلى محمد شاه گوركانى با سيصد هزار سپاهى به مقابله نادر درآمد و جنگ سختى درگرفت و سپاهيان محمد شاه سخت شكست خوردند و در سال 1151 ه . ق . نادر با پيروزى وارد دهلى شد و ولايات او را به وى پس داد و رود سند را سرحد قرار داد . نادر در اين پيروزى بيش از 78 ميليون ليره جواهر به همراه آورد . جنگ كوناكسا جنگى كه بين اردشير دوم و كوروش در سال 401 ق . م . روى داد و كوروش كشته شد و سپاهيان او متوارى شده و يونانيان همدست او به سرزمين خود بازگشتند . جنگ گرانيكوس اين جنگ در كنار رودخانهء گرانيكوس بين اسكندر و داريوش پادشاه هخامنشى صورت گرفت و منتهى به پيروزى اسكندر و شكست داريوش سوم گرديد . در اين جنگ سپاهيان ايران 40 هزار نفر بودند و باوجود رشادتهاى سپهرداد سردار نامى ايران و برادرش جنگ به نفع دشمن تمام شد . اين اولين جنگ لشكريان اسكندر با سپاهيان ايران بود . جنگ ماراتن در سال 490 ق . م . ارتش ايران به دستور داريوش كبير به يونان حمله كرد . ارتش ايران مركب از 15 هزار نفر به فرماندهى داتيس و اردوان با 600 كشتى در يونان ( ساحل ماراتن ) پياده شد ارتش يونان مركب از 10 هزار نفر به فرماندهى ميلتيادس به دفاع پرداخت در اين نبرد فتح نصيب يونانيها شد ولى نتيجه قطعى نبود زيرا دولت ايران باز هم اقدامات متعددى عليه يونان به عمل آورد . جنگ مذار جنگى كه بين سپاه ايران و اعراب پس از جنگ ذات السلاسل در ماه صفر سال دوازدهم ه . ق . رخ داد . در اين جنگ قارن ، حاكم اهواز ، فرماندهى سپاه ايران را برعهده داشت و سرپرستى سپاه اعراب با خالد بن وليد بود . سپاه ايران در جنگ مذار دچار سستى شد و حدود سى هزار تن از سپاهيان ايران كشته شدند و غنايم فراوانى به دست مسلمانان افتاد .